prace

prace dyplomowe z filozofii

Dzisiejszy kryzys przyszłości

5/5 - (6 votes)

Dzisiejszy kryzys przyszłości wyraża się przede wszystkim w niezdolności ideologii do zachowania tej podwójnej twarzy w sposób wzbudzający uznanie, gdyż ich prognozy lub mniej czy bardziej wymyślne symulacje proponują nam tylko scenariusze, z których żaden nie jest szczególnie rozweselający. Nie znaczy to, że ideologie umarły; pogrzeby, na które już niejednokrotnie zapraszano publiczność, musiały być odwołane z braku nieboszczyka. Ale władza ideologii czerpie teraz swą siłę w dużej mierze z rutyny, często nawet ze strachu, a zarazem wszędzie ustępuje po trosze pola religii, która znowu stała się ofensywna, jak gdyby przez nawrót do przeszłości próbowano uspokoić trwogę, jaką budzi przyszłość.

Nic w tym dziwnego; wszystkie instytucje, których przeglądu dokonałam, ponieważ ucieleśniają bardziej niż inne przyszłościowe nastawienie naszego świata, wydają się w rzeczy samej przeżywać okres poważnego rozchwiania; lekarstwa, które miały je uzdrowić, są, jak dotąd, nieskuteczne. Inflacja zmniejsza stopniowo siłę nabywczą pieniądza i wprowadza niepewność w stosunki pomiędzy pracodawcami a pracownikami, w mechanizmy kredytu i wymianę międzynarodową. Inflacja innej natury zmniejsza wartość dyplomów szkół wyższych, co podaje w wątpliwość cały system nauczania, gdyż rujnuje odpowiedzialność, jaka istniała między zaliczonymi sprawdzianami a uzyskanymi sprawnościami.

Bezrobocie osiągnie rozmiary coraz bardziej tragiczne; są wprawdzie kraje, w których nie występuje, ale za cenę biedy i ucisku. Zarządzanie ubezpieczeniami społecznymi i funduszami emerytalnymi stwarza wyjątkowo poważne problemy, które prawdopodobnie będą coraz ostrzejsze z powodu starzenia się społeczeństw. Wszystkie te fakty opisywane po tysiąc razy, choć ich głębokie pokrewieństwo nie było dostatecznie podkreślane, skłaniają do uznania obecnego kryzysu za coś więcej niż zwykłe zakłócenie w funkcjonowaniu gospodarki. Albowiem wszędzie, gdzie uderza, a uderza wszędzie, upośledza w pierwszym rzędzie państwo w jego roli gwaranta przyszłości.

Istnieje wiele różnych zagrożeń, z jakimi ludzkość może się zmierzyć w przyszłości. Oto kilka przykładów:

  • Zmiany klimatyczne: Wzrost emisji gazów cieplarnianych, spowodowany przez działalność człowieka, prowadzi do zmian klimatu na całym świecie, takich jak wzrost temperatury, susze i powodzie. Może to mieć poważne konsekwencje dla ludzi, zwierząt i środowiska.
  • Zanieczyszczenie: Zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby jest poważnym problemem, który może mieć negatywny wpływ na zdrowie ludzi i środowisko.
  • Brak dostępu do czystej wody: Dla wielu ludzi na świecie dostęp do czystej wody jest ograniczony, co może prowadzić do chorób i braku możliwości rozwoju.
  • Pandemie: Koronawirus COVID-19 pokazał, jak szybko może się rozprzestrzenić choroba zakaźna i jak duże mogą być jej konsekwencje dla ludzi i gospodarki. W przyszłości mogą pojawić się inne pandemie, które będą wymagać szybkiej reakcji i zarządzania.
  • Wojny i konflikty: Wojny i konflikty zbrojne są nadal powszechne w wielu częściach świata i mogą prowadzić do cierpienia i zniszczenia dla ludzi i środowiska.

To tylko kilka przykładów zagrożeń, z jakimi ludzkość może się zmierzyć w przyszłości. Oczywiście istnieje wiele innych problemów i wyzwań, z którymi będziemy musieli sobie poradzić.

Idea „drugiego” w koncepcji Emanuela Levinasa

5/5 - (9 votes)

SPIS TREŚCI

Wstęp
I. Życie i dzieło Emmanuela Levinasa
II. Idea Boga, a problem „Innego” w koncepcji Levinasa
1. Obecność Boga w filozofii
2. Transcendencja i zło, a problem „Innego”
III. Idea sensu życia, a problem „Innego”
1. Samowiedza, a problem „Innego”
2. Bliskość „Innego” a sens życia
3. „Inny”, a sumienie
Zakończenie
Bibliografia

WSTĘP

W wstępie mojej pracy chciałabym przybliżyć postać i filozofię Emmanuela Levinasa. Przemyślenia Levinasa wywarły ogromny wpływ na współczesną filozofię. Natomiast na osobowość filozofa wywarło ogromny wpływ żydowskie pochodzenie i cała historia jego narodu. Jego pierwszą książką, jaką przeczytał w swym życiu była „Biblia”, która wywarła ogromne piętno na jego psychice i postrzeganiu otaczającego świata. Wpływ tego dzieła jest zauważalny w całej jego twórczości. W swoich dziełach porusza takie problemy jak życie i egzystencja jednostki ludzkiej. Jednym z celów jego filozofii jest dotarcie do źródłowego doświadczenia, którym jest uznanie drugiego człowieka jako innego.

Także odkrycie w twarzy drugiego człowieka śladu Nieskończoności jest równoznaczne do odpowiedzialności za drugiego człowieka. Bardzo dużą wagę przywiązuje on do przykazania nie zabijaj i do wartości ludzkiego życia. Swoją filozofię opiera na własnych doświadczeniach związanych z przeżyciem dwóch wojen światowych. Dostrzegł w ludziach bestie, które zabiją drugiego człowieka z zimną krwią. Polemizuje na temat doświadczania i doświadczenia i wpływu na ludzi pewnych wydarzeń. Levinas w swojej filozofii próbuje przybliżyć największe wartości, jakimi powinien kierować się każdy człowiek w swoim życiu, jak i w stosunku do bliźniego. Ma on ogromny szacunek do życia ludzkiego.

W pierwszym rozdziale opisuję życie i dzieło, czyli jest to wprowadzenie do filozofii Levinasa.

Drugi rozdział poświęcony jest min. obecności Boga w filozofii, złu i problemom innego.

W trzecim rozdziale poruszam aspekt związany z sensem życia, a bliskością i problemami innego.

Mam nadzieję, iż po przeczytaniu poniższej pracy przybliżę państwu osobę Emmanuela Levinasa i jego spojrzenia na otaczający go współczesny świat.

Liczba stron 43
Nazwa Szkoły Wyższej Wyższa Szkoła Pedagogiczna Towarzystwa Wiedzy Powszechnej
Rodzaj pracy licencjacka
Rok oddania 2002

Koncepcja pamięci w ujęciu Bergsona na tle tradycji filozoficznej

5/5 - (10 votes)

Spis treści

Wstęp…3

Rozdział 1. Pamięć i przypomnienie.
1. Źródła problemu…5
2. Platon…7
3.Arystoteles…8
4. Św. Augustyn…9
5. Św. Tomasz z Akwinu…10
6. Empiryści Brytyjscy – definicja asocjacyjna pamięci…10
7. Pamięć jako magazyn…11
8. Konstruktywistyczna teoria pamięci…12
9. Pamięć jako agens…13
2. Realizm pośredni w teorii pamięci…15
2.1. Realizm bezpośredni w teorii pamięci…16
2.2. Fenomenalistyczna interpretacja pamięci…16
3.3. Marcel Proust – Pamięć i czas…18

Rozdział 2. Bergsonowska koncepcja trwania i pamięci.
4. Bergsowska koncepcja trwania…21
4.1. Trwanie i czas…23
4.2. Natura i własności trwania – trwanie i ja…24
4.3. Trwanie jako ruch…26
4.4. Intuicja jako metoda…28
5. Pamięć, czyli współistniejące stopnie trwania…30
5.1. Zasady pamięci…30
5.2. Znaczenie percepcji…32

Rozdział 3. Oryginalność koncepcji pamięci Henriego Bergsona.
6.Wstęp…37
6.1. Filozoficzne koncepcje pamięci…37
6.2. Antymaterialistyczna teoria pamięci Bergsona…39
6.3. Substancjonalność umysłu…41
6.4. Nieśmiertelność pamięci…42
7. Kultura pamięci…43

Zakończenie…45
Bibliografia…47

Wstęp

Tematyka pamięci jest na tyle ciekawa, by wywołać wiele kontrowersji wśród czytelników. Pamięć współcześnie stanowi przedmiot zainteresowania wielu dziedzin naukowych. Zajmują się nią m.in. psychologia, pedagogika, psychiatria, także medycyna i biologia próbują ustalić sposób jej działania. Również filozofia, począwszy od starożytności, badała ten problem.
W pierwszym rozdziale mojej pracy chciałem przedstawić różne koncepcje pamięci wraz z przypominaniem począwszy właśnie od starożytności, a skończywszy na współczesności. Jest to główny problem tego rozdziału. Wpierw omówię koncepcje pamięci i przypomnienia jako podstawę przekazu mitologicznego w starożytnej Grecji. Drugi problem to filozoficzne rozumienie pamięci i przypomnienia w kontekście filozoficznym. Dopiero ujęcie pamięci wyrastające z analizy filozofii człowieka może stanowić właściwy sposób analizy aktów pamięci oraz proponować właściwy system mnemotechniki (sztuki zapamiętywania). Przedstawię tu poglądy znanych filozofów pamięci; Platona, Arystotelesa, Św. Augustyna, Tomasza z Akwinu.

Dyskusje o pamięci, opisywanie modeli jej funkcjonowania i analizowanie jej społecznego kontekstu połączone jest z nieodłączną potrzebą budowania metafor. Stąd historia pamięci jest także historią metafor, które próbują zdefiniować tę niezwykłą część ludzkiej natury. Codzienne życie, sztuka, technika, religia stały się źródłami schematów pozwalających opisywać wciąż nie do końca zbadane procesy zapamiętania. W rezultacie przeprowadzonych analiz wyodrębniono cztery podstawowe metafory pamięci, które można znaleźć w mojej pracy. Są nimi: metafora pamięci jako magazynu, metafora sieci, konstruktora i agensa.1

Pamięć była także przedmiotem zainteresowania dyscypliny naukowej zwanej epistemologią. W tym rozdziale dyskusja na temat pamięci będzie obracać się głównie wokół kilku zagadnień. Pierwszy problem dotyczy tego; na czym polega pamiętanie czegoś? Chodzi tu o przeprowadzenie analiz ukazujących różnice pomiędzy przypomnieniem sobie jakiegoś przedmiotu, osoby lub zdarzenia, a tylko wyobrażeniem sobie tego przedmiotu, zdarzenia czy osoby.

Drugim problemem jest to, czy pamięć jest źródłem wiedzy. Trzecie zagadnienie epistemiczne zawarte jest w pytaniu, czy przypominając sobie coś, kontaktujemy się bezpośrednio ze swoimi minionymi doświadczeniami, czy też raczej prawdy na temat przeszłości tylko wywnioskujemy z naszego doświadczenia teraźniejszości. W związku z tymi problemami wymienię trzy stanowiska związane z pojęciem pamięci, a mianowicie realizmu pośredniego, realizmu bezpośredniego i fenomenalizmu. Na koniec zostanie też przedstawiona postać Benjamina Waltera, myśliciela niemieckiego, dla którego pamięć była jedną z najważniejszych kategorii w jego filozofii. Pamięć analizuje on na podstawie książki Marcelego Prousta pt. W poszukiwaniu utraconego czasu.

Drugi rozdział mojej pracy będzie określeniem tego, czym jest pamięć i trwanie w filozofii Henriego Bergsona. Jak wiadomo Bergson jest właśnie jednym z prekursorów współczesnej teorii pamięci, stąd też oryginalność jego koncepcji zainspirowała mnie do dalszych analiz. Bergson rozważa zagadnienie pamięci na tle problemu duszy i ciała, twierdząc tym samym, że pamięć nie jest częścią materii, a koncepcję trwania autor wiąże ze świadomością.

Prawdziwe trwanie to według niego umieszczanie świadomości w głębi rzeczy, przypisując im czas, który trwa. Jego zdaniem codzienne doświadczenie powinno nauczyć nas odróżniać trwanie jakościowe, do którego świadomość dociera bezpośrednio, od zmaterializowanego czasu ilościowego ze względu na rozwinięcie go w przestrzeni. Jednak główny przedmiot refleksji drugiego rozdziału będzie stanowić myśl o pamięci jako współistniejących stopniach trwania.

Rozdział trzeci w stosunku do dwóch poprzednich jest znacznie mniejszy. Zawierać będzie dalszą część analizy pamięci H. Bergsona jako wkładu do filozoficznej koncepcji pamięci i przypomnienia. Przedstawiona zostanie tu wnikliwsza teoria samego pojęcia pamięci na tle poprzednich koncepcji filozoficznych.

Wyjątkowość teorii Bergsona będzie można dostrzec także w polemice z istniejącą ówcześnie filozofią asocjacjonizmu. W tym jeszcze rozdziale przedstawiona zostanie pamięć w rozumieniu kultury. Pamięć w tym kontekście będzie pewnego rodzaju symbolem minionych pokoleń i kształtowania się naszej przyszłej rzeczywistości. To w odniesieniu do pamięci budujemy idee i wartości, przechwytując z przeszłości to, co najważniejsze dla teraźniejszości.

Wracając do pojęcia przypomnienia, to w nim pieczołowicie pielęgnujemy ślady minionych przeżyć i doświadczeń.

Liczba stron 48
Nazwa Szkoły Wyższej Uniwersytet Śląski w Katowicach
Rodzaj pracy magisterska
Rok oddania 2012

Ericha Fromma koncepcja wolności

5/5 - (10 votes)

Wstęp

I. Inspiracje i źródła wolności
1. Biografia
2. Proces indywiduacji
3. Wolność pozytywna

II. Społeczeństwo hamujące wolność
1. Orientacja merkantylna
2. Komunizm
3. Współczesne społeczeństwo technologiczne

III. Społeczeństwo wolności
1.Postawa twórcza
2.Planowanie humanistyczne
3. Konsumpcjonizm z ludzką twarzą

Zakończenie

Bibliografia

Historia świata przedstawia poszukiwanie przez człowieka wolności. Walczył o nią, oddawał za nią swoje życie. Problem wolności można poruszać na wielu płaszczyznach: wolność osobista, państwowa, wolny wybór. W niniejszej pracy chciałbym zwrócić uwagę na wolność wewnętrzną charakterystyczną dla dojrzałej osobowości.

W swojej pracy licencjackiej chciałbym przyjrzeć się zagadnieniu wolności na podstawie dzieł Fromma.

Temat pracy wybrałem zainspirowany tym, że tęsknota za wolnością, ma znamiona uniwersalności, można o niej powiedzieć, że jest ona głęboko zakorzenioną w nas samych, że jest atawistyczna. Paradoks związany z wolnością polega na ciągłym dążeniu do niej, kiedy natomiast już udaje nam się ją odnaleźć – staje się ona ciężarem nie do uniesienia.

Wolność zamieniamy z powrotem w niewolę i w ten sposób „błędne koło” się zamyka Wskazany powyżej paradoks zmusił mnie do poszukiwania odpowiedzi na temat istoty wolności. Natrafiłem na książki Fromma, który wielokrotnie poruszał temat wolności w swoich pracach. W mojej opinii udało mu się rozwikłać dręczące mnie pytanie ucieczki od wolności. Dlatego w niniejszej pracy przedstawię koncepcje wolności w ujęciu Ericha Fromma.

Dodatkowym argumentem za wyborem tego a nie innego filozofa, była jego postawa jako człowieka. W swoim życiu realizował założenia swojej filozofii, przez co stała się ona autentyczna.

Struktura pracy przedstawia się następująco: W pierwszym rozdziale zostanie przedstawiony życiorys Ericha Fromma, który umożliwi wprowadzenie w zagadnienie wolności. Następnie zajmę się przedstawieniem głównego problemu pracy jakim jest koncepcja wolności Ericha Fromma przez określeniem warunków, które umożliwiły zaistnienie wolności oraz opiszę dualizm procesu indywiduacji, który prowadzi człowieka do ponownego zniewoleni.

W trzeciej części pierwszego rozdziału zaprezentuje wolność pozytywną, która jest odpowiedzią na realizacje autentycznej natury człowieka.. W drugim rozdziale pracy zajmę się przedstawieniem fałszywie rozumianej wolności przez zaprezentowanie charakteru osobowości typowego dla współczesnego człowieka.

W pozostałej części drugiego rozdziału przedstawię powszechność tego problemy na podstawie społeczeństwa komunistycznego oraz kapitalistycznego. W trzeciej części pracy zaprezentuje warunki społeczne sprzyjające realizacji wolności pozytywnej. Ostatnia część pracy zostanie zrealizowana przez przedstawienie charakter osoby gotowej do realizacji wolności, oraz zaprezentowaniu jak społeczeństwo może pomagać w realizacji wolności.

Mam nadzieję, że poniższa praca przyczyni się do dokładniejszego zrozumienia koncepcji wolności i odpowie na pytanie dlaczego powinniśmy przestać uciekać od niej, a przygotować się do realizacji wolności w codziennym życiu.

Liczba stron 41
Nazwa Szkoły Wyższej Akademia Ignatianum w Krakowie
Rodzaj pracy licencjacka
Rok oddania 2010

Aspekty zła w świecie człowieka – zło w wymiarze antropologicznym

5/5 - (7 votes)

SPIS TREŚCI

Wstęp 3

I. Rozdział pierwszy

1. Zło jako element natury ludzkiej w wybranych dziełach literackich 6

2.Religijny wymiar zła 18

3. „Symbolika zła” w ujęciu Paula Ricoeura 21

II. Rozdział drugi

1 Fascynacja złem jako przejaw zła w antroposferze 30

2. Markiza de Sade’a fascynacja złem 36

3. Szatan jako obiekt fascynacji 41

4. Banalność zła 50

Zakończenie 61

Bibliografia 63

WSTĘP

Przegląd ludzkich rozmyślań na temat zła jest jednocześnie przeglądem całych dziejów filozofii, religii i literatury – od Platona, przez Dostojewskiego i Ricoeura do Jana Pawła II. Natomiast przegląd faktycznych działań zła w życiu ludzkim oznacza zarazem przegląd całej historii ludzkości – od czasów epoki kamienia łupanego po dziś dzień.

Od zarania dziejów człowiekowi towarzyszy religia, kształtująca jego rozumienie dobra i zła, wyznaczająca normy, którymi człowiek powinien się w życiu kierować. W tradycji europejskiej na czoło wysuwa się nauka chrześcijańska z jej przekazami zawartymi w Biblii – jest to także stały punkt odniesienia w refleksji nad genezą oraz naturą zła. To właśnie dzięki Biblii dowiadujemy się, że człowiek jest tym, który pierwszy wprowadził zło w świat poprzez wypowiedzenie posłuszeństwa Bogu. Zatem już od początków istnienia człowieka w jego naturę wpisana jest skłonność do buntu, do sprzeciwiania się nawet wtedy, gdy konsekwencje tegoż zachowania obracają się przeciwko niemu samemu. A konsekwencje są straszne – upadek pierwszych ludzi spowodował, iż od tego momentu zło weszło w świat i po kres jego istnienia będzie obecne w życiu ludzkim. Niestety, człowiek nie zawsze na to zło „zasługuje” sobie własnym postępowaniem, czasem dotyka ono najbardziej uczciwych i niewinnych, o czym mówi biblijna historia Hioba.

Zło jest pojęciem wieloznacznym – można odnieść je nie tylko do świata ludzi, ale także roślin i zwierząt. Zło mające miejsce w świecie zwierzęcym lub roślinnym dokonuje się poza świadomością człowieka, można tu zatem mówić o złu obiektywnym2, zaliczają się tu także naturalne katastrofy, jak powodzie, czy trzęsienia ziemi. W ścisłym znaczeniu owe wydarzenia naturalne nie podlegają ocenom etycznym, nie są czynami moralnymi lub amoralnymi; nie są czynami w ogóle, lecz jedynie zdarzeniami – faktami świata pozaludzkiego. Moralność przyporządkowana jest wyłącznie antroposferze i stąd można mówić o złu moralnym, którego autorem jest właśnie człowiek. Paul Ricoeur utożsamia zło moralne ze złem zadanym, odróżnia je natomiast od zła cierpianego, czyli fizycznego. Filozof przekonany o niemożliwości wyrażenia doświadczenia zła w języku racjonalnej analizy, odwołuje się do języka symbolicznego oraz do tekstów mitycznych, aby rozjaśnić nieco zagadkę zła.

Problem zła nie zamyka się w sferze rozważań filozofów, nurtuje on bowiem także poetów i pisarzy, czego dowodzi między innymi twórczość Fiodora Dostojewskiego i Para Lagerkvista. Mamy tu do czynienia z przekonaniem, iż zło jest wpisane w naturę ludzką i przez to staje się przyczyną wielu nieszczęść i tragedii, które bardzo często dotykają innych. Zło może opanować człowieka do tego stopnia, że celem życia staje się realizacja aktów zła i wtedy mówimy o fascynacji złem. Zjawisko to oznacza bezkrytyczne podporządkowanie się złu, jednak fascynacja ta może być bierna, gdy łączy się z postawą dystansu (np. w sztuce). Gorzej, gdy fascynacja złem jest aktywna i łączy się z czynieniem zła, jak ma to miejsce w przypadku satanizmu czy sadyzmu, które stają się wówczas sposobem na życie.

Świadomość zła wzrastała lub malała w różnych okresach dziejów ludzkości. Jednakże okres drugiej wojny światowej wyjaskrawił społeczną świadomość zła. Okazją do głębszego przeżywania zła była śmierć wielu ludzi na frontach, w obozach koncentracyjnych, powszechne gwałcenie podstawowych praw ludzkich. Te właśnie przejawy zła, tak bardzo realne, gdyż historycznie nam bliskie, sprowokowały Hannah Arendt do postawienia tezy o banalności zła, czyli o złu będącym dziełem bezmyślności i wypaczenia u ludzi pojęcia moralności.

Problem zła jest wieloznaczny i wieloaspektowy – może więc być rozpatrywany tak w odniesieniu do świata człowieka, jak i w odniesieniu do świata w ogóle. Poniższa praca poświęcona jest wybranym aspektom zła, a w szczególności poświęcona jest złu, które przejawia się w antroposferze.
Tematem rozdziału pierwszego jest więc zło, będące elementem natury ludzkiej w literackim ujęciu Fiodora Dostojewskiego i Para Lagerkvista. Zło jawi się tu jako zbrodnia, nienawiść, nieszczęście i tragedia człowieka. W podobny sposób zło przedstawione jest w księgach Starego Testamentu – historia upadku człowieka oraz historia Hioba stają się metaforą losu ludzkiego poprzez ukazanie, iż człowiek sam sprowadza zło, którego może być ofiarą. Druga część rozdziału dotyczy filozoficznego ujęcia problemu zła, zawartego w „Symbolice zła” Paula Ricoeura.

Rozdział drugi podejmuje kwestię fascynacji złem i wpływu, jaki owa fascynacja wywiera na życie ludzkie. Za przykład posłużą tu biografia i poglądy Markiza de Sade’a oraz satanizm będący buntem wobec powszechnie przyjętych norm społecznych. Pozostała część pracy dotyczy koncepcji zła banalnego, stworzonej przez Hannah Arendt, która pokazuje, iż okrucieństwo, bestialstwo stały się codziennością w okresie II wojny światowej, zaś zło w swej masowości zostało zbanalizowane.

Warto się zatem zastanowić dlaczego człowiek realizuje zło, choć sam nie chce go doświadczać; dlaczego biernie przygląda się złu, choć mógłby mu zapobiec; a wreszcie – jak zło pojawia się wbrew ludzkiej intencji i w jakim stopniu to niezamierzone zło czyni człowieka odpowiedzialnym.

Liczba stron 63
Nazwa Szkoły Wyższej Uniwersytet Śląski Katowice
Rodzaj pracy magisterska
Rok oddania 2003